ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΣΟΦΙΑ ΠΑΚΑΛΙΔΟΥ
Πράξεις και όχι άλλα λόγια αναμένει το Οικουμενικό Πατριαρχείο για το θέμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, μετά την τελευταία τοποθέτηση του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης, Μπουλέντ Αρίντς, υπέρ της επαναλειτουργίας της. Η πληθώρα δηλώσεων, τον τελευταίο χρόνο, Τούρκων υπουργών και αξιωματούχων, υπέρ της επαναλειτουργίας της Σχολής και τα δεκάδες ευνοϊκά δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου δημιουργούν την αίσθηση ότι ωρίμασαν οι συνθήκες για το άνοιγμα της Σχολής της Χάλκης, με αφορμή τη συμπλήρωση, το 2011, 40 χρόνων από την ημέρα που έπαψε με νόμο να λειτουργεί.
Η παροιμία για το μικρό καλάθι, όταν ακούγεται ότι υπάρχουν πολλά κεράσια, ανταποκρίνεται στη στάση που κρατάει το Φανάρι τον τελευταίο χρόνο, όπου καταγράφεται ορυμαγδός θετικών θέσεων για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής. Οι πρόσφατες δηλώσεις, ωστόσο, του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης δεν αφορούν μόνο σε προθέσεις, καθώς ο αξιωματούχος μίλησε για «προετοιμασίες» και την πρόθεση της προσφοράς του δικαιώματος να καλυφθούν οι ανάγκες για κληρικούς του Πατριαρχείου, εντός και εκτός Τουρκίας. Ο κ. Αρίντς πέρασε και στην επόμενη μέρα, θεωρώντας βέβαιες τις αντιδράσεις των κομματικών αντιπάλων. Διαπιστώσεις για την αναγκαιότητα της επανεξέτασης του ζητήματος σε σχέση με την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας εξέφραζε και έκθεση του τουρκικού ΥΠΕΞ που δημοσιεύτηκε στον Τύπο, σύμφωνα με την οποία «το γεγονός ότι παραμένει κλειστή η Θεολογική Σχολή παρουσιάζεται ως πρόβλημα σε όλες τις εκθέσεις προόδου που συντάσσει η ΕΕ για την Τουρκία και αναφέρεται ότι δεν υπάρχει στην Τουρκία θρησκευτική ελευθερία, ελευθερία έκφρασης και ισότητα στην παιδεία. Εάν επαναλειτουργήσει η Σχολή, η Τουρκία θα διανύσει σημαντική απόσταση στην ενταξιακή της πορεία»...
Θετικές κινήσεις
Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία είχε υιοθετήσει μία διαφορετική γραμμή στο αίτημα για την επαναλειτουργία της Σχολής -όχι μόνο από την ελληνική πλευρά, αλλά και από κυβερνήσεις της ΕΕ και των ΗΠΑ- θέτοντας θέμα αμοιβαιότητας σε σχέση με την εκλογή μουφτήδων στη Θράκη. Αξιοσημείωτο είναι ότι στις δηλώσεις Αρίντς δεν υπάρχει τέτοια αναφορά. Διπλωματικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, για την οριστική επιστροφή του ακινήτου του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου στο Φανάρι, «έλυσε» τα χέρια της κυβέρνησης Ερντογάν, που εξέταζε θετικά το αίτημα, και έδωσε επιχειρήματα απέναντι στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης. Στο Φανάρι εκτιμούν τις κινήσεις του επικεφαλής της τουρκικής κυβέρνησης, ο οποίος δέχτηκε τη συμμετοχή στη Σύνοδο ιεραρχών μη τουρκικής καταγωγής, έδωσε τη δυνατότητα απόκτησης της τουρκικής ιθαγένειας στους μητροπολίτες του θρόνου από όλο τον κόσμο και αύξησε το χρόνο των αδειών παραμονής (από δύο μήνες σ' ένα έτος) για τους κληρικούς του Πατριαρχείου.
Λειτουργία στη Σουμελά
Πριν από ένα μήνα, άλλωστε, παραχωρήθηκε και η άδεια για την τέλεση λειτουργίας από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, Βαρθολομαίο, στο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο, για πρώτη φορά ύστερα από 87 χρόνια. Εκεί που φαίνεται ότι δεν υπάρχει «φως», προς το παρόν, είναι στην αναγνώριση της οικουμενικότητας του Πατριαρχείου, αν και ο Τούρκος πρωθυπουργός στην τελευταία του επίσκεψη στην Αθήνα είπε ότι δεν τον «ενοχλεί» η χρήση του. Η αλλαγή που διαπιστώνεται το τελευταίο διάστημα δεν αφορά τις αδικίες δεκαετιών γύρω από την περιουσία της ομογένειας στην τουρκική επικράτεια μολονότι ψηφίστηκε ένας σχετικός, αλλά ελλιπής νόμος. Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης λειτουργούσε από το 1844 έως το 1971, όταν το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας απαγόρευσε τη λειτουργία ιδωτικών ανώτατων ιδρυμάτων.
Ναι μεν, αλλά...
«Θέλω να εκφράσω την προσωπική μου άποψη και τη γενικότερη τάση και όχι την τελική απόφαση της κυβερνήσεως, ότι θεωρώ ότι θα ανοίξουμε τη Θεολογική Σχολή». Υπουργός Τουρισμού, Ερτουγρούλ Γκιουνάι
«Η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης είναι... υποχρέωση απέναντι σε συμπολίτες μας, με τους οποίους μοιραζόμαστε την ίδια περιοχή για αιώνες». Επικεφαλής των διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την ΕΕ, υπουργός Επικρατείας, Εγκεμέν Μπαγίς
«Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης πρέπει να λειτουργήσει μέσα στο πλαίσιο του σεβασμού των θρησκευτικών ελευθεριών». Γενικός διευθυντής Θρησκευμάτων της Τουρκίας, Αλί Μπαρντάκογλου
«Το να παραμένει κλειστή αποτελεί σοβαρό σφάλμα. Η αιτιολογία κλεισίματος είναι άδικη. Εκτιμώ ότι η Θεολογική Σχολή δύναται να ανοίξει σήμερα, χωρίς την πραγματοποίηση ουδεμίας νομικής τροποποίησης». Πρώην υπουργός Παιδείας, Χουσεΐν Τσελίκ
«Πρέπει να επαναλειτουργήσει η Θεολογική Σχολή». Μεβλούτ Τσαβούσογλου, βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης
«Δεν αναμειγνύομαι στα πολιτικά πράγματα, αλλά η απόφαση για να κλείσει η Σχολή, κατά τη γνώμη μου, ήταν καθαρά πολιτική». Μουφτής Κωνσταντινούπολης, καθηγητής Μουσταφά Τσαγκρισί
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου