Η θετική σκέψη στη ζωή μας

Σε κάθε τραυματικό βίωμα η θετική προσέγγιση των καταστάσεων και η ψυχική επιμονή παίζουν τον καθοριστικό ρόλο.
Τελευταία, καθώς τα οικονομικά αδιέξοδα πολιορκούν κάθε πτυχή της ζωής μας, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι ρέπουν προς την....
απογοήτευση, την απαισιοδοξία. Ο κόσμος αισθάνεται εγκλωβισμένος και η ανάδυση οποιασδήποτε θετικής σκέψης πνίγεται τελικά στο άγχος. Ακόμα και οι πλέον αισιόδοξοι νιώθουν άσχημα σ’ αυτό το κλίμα μαζικής απαισιοδοξίας, αθλιότητας και μιζέριας, με την αγωνία για το αύριο να στοιχειώνει κάθε δραστηριότητα.

Οι άνθρωποι που δοκιμάζουν αρνητικά συναισθήματα, που νιώθουν αδύναμοι να επιβιώσουν σ’ αυτή τη δύσκολη κατάσταση, που αισθάνονται ότι βάλλονται από το περιρρέον αρνητικό περιβάλλον και παραδίδονται στις αρνητικές σκέψεις διαρκώς πολλαπλασιάζονται. Το ερώτημα και ο προβληματισμός είναι για ποιο λόγο η θετική σκέψη έχει χαθεί από την καθημερινότητα, για ποιο λόγο δεν μπορούμε να νιώσουμε ψυχική ηρεμία και γαλήνη. Το μόνο που φαντάζει ως «ο μίτος της Αριάδνης» για να βγούμε από το λαβύρινθο αυτό είναι η θετική σκέψη.

Η θετική σκέψη... παράγοντας θετικής ενέργειας!

Η θετική σκέψη είναι πηγή θετικής ενέργειας ικανή να μας βγάλει από το παρόν αδιέξοδο, προσφέροντάς μας προοπτική για ένα μέλλον με περισσότερο φως στον ψυχικό ορίζοντα. Ωστόσο, ας μην παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι η θετική σκέψη από μόνη της δεν αρκεί· απαιτούνται απαραίτητες ψυχικές διεργασίες και αυτογνωσία προκειμένου να αναπτυχθεί και στη συνέχεια να αποδομηθεί οτιδήποτε οδηγεί το άτομο στην απελπισία.

Οι παλαιότεροι έλεγαν «ενός κακού μύρια έπονται», λογική που φαίνεται να έχουμε υιοθετήσει κι εμείς σήμερα. Ίσως όμως η απάντηση να βρίσκεται ακριβώς στο σπάσιμο του κρίκου εκείνου της αλυσίδας που συνδέει τις αρνητικές καταστάσεις.

Η θετική σκέψη είναι μια ψυχοσωματική κατάσταση που κάνει τον άνθρωπο να μπορεί να διακρίνει πιο καθαρά, να ξεχωρίζει «στη συννεφιά την ηλιαχτίδα», «στην τρικυμία τον ορίζοντα». Σε κάθε τραυματικό βίωμα η θετική προσέγγιση των καταστάσεων και η ψυχική επιμονή παίζουν τον καθοριστικό ρόλο. Για παράδειγμα, οι αποτυχημένες προσπάθειες ενός επίμονου αθλητή είναι αυτές που του έδωσαν το κίνητρο να κατακτήσει τελικά το μετάλλιο.

Η ευτυχία αποτέλεσμα της θετικής σκέψης
Τα πράγματα στη ζωή που έχουν αληθινή αξία για τον κάθε άνθρωπο δεν είναι όσα μπορούν να αποτιμηθούν οικονομικά, αλλά όσα είναι ικανά να του προσφέρουν την ευτυχία. Η συναισθηματική κατάσταση της ευτυχίας δεν μπορεί ούτε να αγοραστεί ούτε, πολύ περισσότερο, να εξαγοραστεί. Είναι μια ψυχική διεργασία που προσφέρεται αφειδώς όχι σ’ εκείνους που μόνο την αναζητούν, αλλά σε όσους έχουν τη θετική σκέψη και την ψυχική διάθεση να μπορέσουν να τη διακρίνουν.

Η θετική σκέψη δεν είναι τίποτ’ άλλο από την αισιόδοξη αντιμετώπιση των όποιων δυσκολιών. Όλοι οι άνθρωποι βιώνουν μία ή και περισσότερες φορές στη ζωή τους εξαιρετικά δυσάρεστες καταστάσεις – από την επαγγελματική απογοήτευση έως τον πόνο που συνεπάγεται η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Αυτό που θα βοηθήσει έναν άνθρωπο είναι η συνειδητοποίηση ότι αν αναπτύξει θετικό τρόπο σκέψης θα καταφέρει να προσαρμοστεί ομαλά στα νέα δεδομένα, μένοντας κατά το δυνατόν αλώβητος.

Εάν διερευνήσουμε το φαινόμενο της θετικής σκέψης από ψυχολογική σκοπιά, το γονεϊκό περιβάλλον αποτελεί κομβικής σημασίας παράγοντα. Πράγματι, σε μια οικογένεια που αντιμετωπίζει με αρνητισμό τη ζωή το παιδί είναι πιθανό να υιοθετήσει τον ίδιο τρόπο αντιμετώπισης των καταστάσεων και στην ενήλικη ζωή του. Το παιδί αυτό μεγαλώνοντας θα δυσκολεύεται να εντοπίσει θετικά στοιχεία τόσο στο περιβάλλον του όσο και στον ίδιο του τον εαυτό.

Ο θετικός τρόπος σκέψης ενός ατόμου συνδέεται με την τόνωση της αυτοπεποίθησής του, την ανάπτυξη θετικών συναισθημάτων και τον έλεγχο του άγχους όσο και των πιθανών συμπτωμάτων κατάθλιψης. Αντίθετα, οι αρνητικές σκέψεις περιορίζουν τη λειτουργικότητα του ατόμου, επιτρέποντας να ενεργοποιούνται βιολογικοί μηχανισμοί κατάθλιψης και άγχους, καθώς σταθερά ο εγκέφαλος επεξεργάζεται αρνητικά δεδομένα. Όπως αναφέρει ο καθηγητής της Ψυχολογίας Ταλ Μπεν Σαχάρ σχετικά με το ερώτημα της ευτυχίας των ανθρώπων, «η ευτυχία βρίσκεται μέσα μας, στον τρόπο που εμείς οι ίδιοι αντιλαμβανόμαστε τη ζωή».

Η αρνητική σκέψη και οι ψυχοσωματικές επιπτώσεις

Μια αρνητική σκέψη ή μια σειρά αρνητικών σκέψεων αρχικά ξεκινά από απλές φοβίες – επί παραδείγματι, ο φυσιολογικός φόβος για μια αρρώστια μπορεί να γιγαντωθεί υποσυνείδητα, με αποτέλεσμα να οδηγήσει το άτομο σε συμπεριφορά υποχόνδρια. Οι συνεχείς αρνητικές σκέψεις είναι συχνά η γενεσιουργός αιτία για το «μπλοκάρισμα» του μυαλού. Η έντονη ψυχοσυναισθηματική φόρτιση του ατόμου με αρνητικές σκέψεις συνδέεται άρρηκτα με τα αρνητικά συναισθήματα που εν συνεχεία προκαλούν ποικίλα ψυχοσωματικά συμπτώματα –αγχώδεις διαταραχές, ανασφάλειες, κρίσεις πανικού, αϋπνίες, αυτοκτονικό ιδεασμό κ.ά.–, δημιουργώντας υποσυνείδητα το αίσθημα του αβοήθητου. Οι επαναλαμβανόμενες αρνητικές σκέψεις διοχετεύουν όλη τη ζωτική ενέργεια του ατόμου στην εκδοχή του «κακού», με αποτέλεσμα σταδιακά να αισθάνεται όλο και πιο έντονα ότι δεν θα τα καταφέρει ή ότι όλα θα πάνε στραβά και να εκδηλώνει ακραίες και υπερβολικές αντιδράσεις.

Η πεποίθηση ότι όλα θα πάνε άσχημα οδηγεί τελικά το άτομο σε αυτό που ονομάζουμε στην Ψυχολογία «αυτοεκπληρούμενη προφητεία». Ο τρόπος που ερμηνεύει ένα άτομο τα γεγονότα στη ζωή του ή τις ενέργειες κάποιου άλλου ανθρώπου έχει ως αποτέλεσμα ανάλογη δράση και συμπεριφορά από τη μεριά του, η οποία κατά κανόνα πιέζει τις καταστάσεις ή τον απέναντί του σε «συμμόρφωση» προς την αρχική του ερμηνεία και ως εκ τούτου κατά κάποιον τρόπο οδηγεί τα πράγματα να εξελιχθούν όπως είχε προεξοφλήσει. Η δυσπιστία και η αμφισβήτηση ενός ανθρώπου προς τον ίδιο του τον εαυτό μπορεί να δημιουργήσουν τον εκνευρισμό, την κακή διάθεση και να προκαλέσουν τελικά το αρνητικό συμβάν.

Η θετική σκέψη για τον εαυτό μας

Η θετική σκέψη ξεκινά από τις θετικές απόψεις για τον ίδιο μας τον εαυτό. Τα περισσότερα ψυχικά προβλήματα των ανθρώπων ξεκινούν από την απαξίωση και την έλλειψη αγάπης για τον εαυτό τους. Όταν κάποιος δεν αντιμετωπίζει με σεβασμό τον εαυτό του, όταν νιώθει ότι δεν του αξίζουν ο σεβασμός και η προσοχή των άλλων δεν θα μπορέσει να απεγκλωβιστεί από μια σειρά αρνητικών καταστάσεων.
 
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ