Χανταϊός....Τα κλεμένα φιαλίδια επικίνδυνων ιών και η μυστηριώδης υπόθεση του 2023 στην Αυστραλία...Την περίοδο εκείνη, το εργαστήριο είχε προχωρήσει σε μεταφορά των δειγμάτων σε άλλον χώρο φύλαξης,

Τότε, σε ένα κρατικό ιολογικό εργαστήριο στο Κουίνσλαντ της Αυστραλίας, αποκαλύφθηκε ότι είχαν χαθεί συνολικά 323 δείγματα επικίνδυνων ιών

Το ξέσπασμα χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius επαναφέρει στο προσκήνιο μια σοβαρή παραβίαση βιοασφάλειας στο Κουίνσλαντ, πριν από μερικά χρόνια.

Τότε, σε ένα κρατικό ιολογικό εργαστήριο στο Κουίνσλαντ της Αυστραλίας, αποκαλύφθηκε ότι είχαν χαθεί συνολικά 323 δείγματα επικίνδυνων ιών, ανάμεσά τους και φιαλίδια με χανταϊό, σε ένα γεγονός που χαρακτηρίστηκε ως «μεγάλη παραβίαση» των πρωτοκόλλων βιοασφάλειας. 

Για πολλούς ειδικούς, η σύμπτωση ενός νέου κρούσματος σε επιβατηγό πλοίο και ενός παλαιότερου «κενού» σε εργαστηριακή φύλαξη τέτοιων παθογόνων δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν απαντηθεί πλήρως.

Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, το συμβάν στο Κουίνσλαντ εντοπίστηκε εκ των υστέρων, το 2023, παρότι η απώλεια των δειγμάτων ανάγεται στο 2021, και συνδέθηκε με βλάβη σε καταψύκτη όπου φυλάσσονταν δείγματα Χέντρα, lyssavirus (συγγενικό με τον ιό της λύσσας) και χανταϊού.

 Την περίοδο εκείνη, το εργαστήριο είχε προχωρήσει σε μεταφορά των δειγμάτων σε άλλον χώρο φύλαξης, όμως η εσωτερική καταγραφή ήταν τόσο ελλιπής που κανείς δεν μπορούσε να πει με βεβαιότητα αν τα δείγματα καταστράφηκαν, αν μετακινήθηκαν χωρίς καταχώριση ή αν χάθηκαν στη διαδρομή. 

Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός συστήματος που στηρίζεται σε χειροκίνητες διαδικασίες, με κενά στην ιχνηλασιμότητα, κάτι που, όταν μιλάμε για θανατηφόρους ιούς, δεν αποτελεί απλώς υπηρεσιακή αμέλεια, αλλά ζήτημα δημόσιας ασφάλειας.

Ο υπουργός Υγείας του Κουίνσλαντ παραδέχθηκε δημόσια ότι πρόκειται για σοβαρή αστοχία στη τήρηση αρχείων και στα πρωτόκολλα βιοασφάλειας, ανακοινώνοντας την έναρξη ανεξάρτητης δικαστικής έρευνας για το πώς αποθηκεύονται, παρακολουθούνται και καταστρέφονται τόσο ευαίσθητα βιολογικά υλικά.

 

Για να διαχειριστεί την κρίση εμπιστοσύνης, η κυβέρνηση τόνισε ότι, βάσει της αξιολόγησης των αρμόδιων υγειονομικών αρχών, δεν υπήρξε άμεσος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, καθώς τα δείγματα υποτίθεται πως είχαν αποθηκευτεί σε περιβάλλον που καθιστούσε απίθανη τη διαρροή.

 Ωστόσο, το γεγονός ότι κανείς δεν μπορεί να πει με απόλυτη βεβαιότητα πού κατέληξαν 323 φιαλίδια με Χέντρα, lyssavirus και χανταϊό, αφήνει ένα επικίνδυνο «γκρίζο» σημείο, που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.

Η υπόθεση πήρε διαστάσεις σκανδάλου όταν αποκαλύφθηκε ότι το εργαστήριο είχε δεχθεί επανειλημμένα προειδοποιήσεις για τη διαχείριση των δειγμάτων, χωρίς όμως να υπάρξει ουσιαστική αναβάθμιση των συστημάτων παρακολούθησης. 

Εσωτερικές αναφορές έκαναν λόγο για ανεπαρκή ψηφιοποίηση και για διαδικασίες που βασίζονταν σε χειρόγραφα ή αποσπασματικά αρχεία, γεγονός που καθιστούσε «σχεδόν αναμενόμενη» την εμφάνιση ενός τέτοιου περιστατικού στην πορεία του χρόνου. 

Παρότι οι αρχές προσπαθούν να υποβαθμίσουν τον κίνδυνο, η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι τα κενά βιοασφάλειας δεν γίνονται αντιληπτά ως πρόβλημα μέχρι να υπάρξει ένα σοβαρό γεγονός διαρροής ή κακής χρήσης.

Για τους ειδικούς στη δημόσια υγεία, η απώλεια δειγμάτων χανταϊού δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά υπενθύμιση της λεπτής γραμμής ανάμεσα στην έρευνα και στον κίνδυνο.

 Ο χανταϊός, γνωστός για τις σοβαρές αναπνευστικές και αιμορραγικές μορφές νόσου που μπορεί να προκαλέσει στον άνθρωπο, θεωρείται παθογόνο με σημαντικό δυναμικό επιδημικού κινδύνου, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με συνθήκες ανεπαρκούς ελέγχου.

 Έτσι, κάθε φορά που ένα κρούσμα εμφανίζεται σε κλειστά περιβάλλοντα, όπως ένα κρουαζιερόπλοιο, διεθνείς παρατηρητές σπεύδουν να αναζητήσουν το «πού» και το «πώς» της έκθεσης, αλλά και αν υπάρχουν προηγούμενα περιστατικά που θα μπορούσαν, έστω θεωρητικά, να συνδεθούν.