Καύσιμα....Έρχονται μειώσεις στην αντλία εντός των επόμενων ημερών

Άμεση αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα αναμένεται να δουν οι καταναλωτές, καθώς η πτώση των διεθνών τιμών 

του πετρελαίου θα αποτυπωθεί στην εγχώρια αγορά ακόμη και εντός της τρέχουσας εβδομάδας.

Σε σχετικές δηλώσεις του, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ήταν σαφής ως προς το χρονοδιάγραμμα, αποκλείοντας τις καθυστερήσεις:

«Δεν μιλάμε για εβδομάδες μετά, μιλάμε για λίγες ημέρες. Μιλάμε για την εβδομάδα που μας έρχεται».

Εντατικοποίηση των ελέγχων κατά της αισχροκέρδειας

Το μεγάλο στοίχημα για το οικονομικό επιτελείο είναι να περάσουν οι μειώσεις στην αντλία χωρίς τις συνήθεις χρονικές υστερήσεις της αγοράς.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί βρίσκονται σε ετοιμότητα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι τιμές θα πέσουν με την ίδια ακριβώς ταχύτητα που αυξήθηκαν.

Το σκεπτικό των ελέγχων είναι σχετικά απλό:

Όταν ο παράγοντας που προκάλεσε την αύξηση (διεθνείς τιμές) υποχωρεί, οφείλουν να υποχωρήσουν άμεσα και οι τιμές στο πρατήριο προς όφελος του καταναλωτή.

Ο κ. Μαρινάκης σημείωσε ότι η χώρα διαθέτει πλέον θεσμοθετημένες διαδικασίες και ελεγκτές, υπενθυμίζοντας ότι μέχρι το 2020 στην Ελλάδα δεν υπήρχε καν αρμόδιος ελεγκτικός μηχανισμός για το συγκεκριμένο κομμάτι.

Επιμονή στις στοχευμένες επιδοτήσεις έναντι του ΦΠΑ

Αναφερόμενος στην ευρύτερη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπεραμύνθηκε της τακτικής των στοχευμένων οικονομικών ενισχύσεων (όπως το diesel στην αντλία και το fuel pass) που εφαρμόστηκαν το προηγούμενο διάστημα.

Απαντώντας στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, η οποία ζητούσε οριζόντια μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα, τόνισε ότι η επιλογή των επιδοτήσεων αποδείχθηκε δημοσιονομικά πολύ πιο αποτελεσματική, προστατεύοντας τα δημόσια οικονομικά, ενώ παράλληλα υπήρξε κοινωνικά πιο δίκαιη για τους πολίτες που είχαν τη μεγαλύτερη ανάγκη.

Πως διαμορφώνεται η τιμή της αμόλυβδης στην Αττική

Αυτή τη στιγμή, η μέση τιμή της αμόλυβδης (95 οκτανίων) στην Αττική κινείται περίπου στα 1,85€ με 1,88€ ανά λίτρο.

Φυσικά, η τιμή αυτή παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις ανάλογα με την περιοχή και το πρατήριο.

Στα αστικά κέντρα και σε λεωφόρους με μεγάλο ανταγωνισμό, μπορεί κανείς να βρει αμόλυβδη ακόμα και κοντά στο 1,78€ – 1,80€.

Σε πιο απομακρυσμένες περιοχές της Αττικής ή σε πρατήρια πάνω σε εθνικές οδούς, η τιμή αγγίζει ή και ξεπερνά τα 1,93€ – 1,95€.

Επειδή οι τιμές αλλάζουν καθημερινά (ειδικά τώρα που αναμένονται οι μειώσεις που προανήγγειλε η κυβέρνηση), ο πιο σίγουρος τρόπος για φθηνότερο βενζινάδικο σε πραγματικό χρόνο είναι το επίσημο Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης (fuelprices.gr).

Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου

Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου διαμορφώνονται μέσα από ένα σύνθετο παγκόσμιο παιχνίδι προσφοράς και ζήτησης, το οποίο επηρεάζεται έντονα από τη γεωπολιτική, τις αγορές χρήματος και τις αποφάσεις μεγάλων οργανισμών.

Στην καρδιά αυτού του συστήματος βρίσκονται δύο βασικοί τύποι πετρελαίου που λειτουργούν ως σημεία αναφοράς (benchmarks), το Brent (που αφορά το ευρωπαϊκό και διεθνές πετρέλαιο και επηρεάζει άμεσα τις τιμές στην Ελλάδα) και το WTI (West Texas Intermediate, που αφορά την αγορά των ΗΠΑ).

Οι βασικοί παράγοντες που κινούν τα νήματα των τιμών καθημερινά είναι οι εξής:

Το «Καρτέλ» του OPEC+ (Προσφορά)

Ο Οργανισμός Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (OPEC), μαζί με συμμάχους όπως η Ρωσία (σχήμα γνωστό ως OPEC+), ελέγχει περίπου το 40% της παγκόσμιας παραγωγής αργού.

Πώς λειτουργεί: Αν οι χώρες αυτές αποφασίσουν να μειώσουν την παραγωγή τους (να «κλείσουν τη στρόφιγγα»), δημιουργείται τεχνητή έλλειψη και η τιμή ανεβαίνει. Αν αυξήσουν την παραγωγή, η αγορά πλημμυρίζει και η τιμή πέφτει.

Παγκόσμια οικονομία & βιομηχανία (Ζήτηση)

Όταν η παγκόσμια οικονομία αναπτύσσεται (ιδίως σε γίγαντες όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ), τα εργοστάσια δουλεύουν στο full, οι μεταφορές αυξάνονται και η ζήτηση για ενέργεια εκτοξεύεται, συμπαρασύροντας την τιμή προς τα πάνω. Αντίθετα, σε περιόδους οικονομικής επιβράδυνσης ή ύφεσης, η ζήτηση «παγώνει» και οι τιμές καταρρέουν.

Γεωπολιτικές κρίσεις & αβεβαιότητα

Το πετρέλαιο είναι εξαιρετικά ευαίσθητο στις διεθνείς αναταραχές. Πόλεμοι, τρομοκρατικές επιθέσεις σε αγωγούς, ναυτικοί αποκλεισμοί (π.χ. στην Ερυθρά Θάλασσα ή στα Στενά του Ορμούζ) ή κυρώσεις σε πετρελαιοπαραγωγές χώρες (όπως το Ιράν, η Βενεζουέλα ή η Ρωσία) προκαλούν φόβο για διακοπή του εφοδιασμού. Ακόμα και αν δεν κοπεί το πετρέλαιο, ο φόβος και μόνο (risk premium) ανεβάζει την τιμή.

Το αμερικανικό δολάριο

Το πετρέλαιο διεθνώς τιμολογείται και ανταλλάσσεται σε δολάρια ΗΠΑ.

Υπάρχει, λοιπόν, μια αντίστροφη σχέση μεταξύ τους.

Όταν το δολάριο ενισχύεται έναντι άλλων νομισμάτων (όπως το ευρώ), το πετρέλαιο γίνεται πιο ακριβό για τις χώρες εκτός ΗΠΑ, γεγονός που μειώνει τη ζήτηση και συχνά πιέζει την τιμή του βαρελιού προς τα κάτω.

Οι κερδοσκόποι και τα χρηματιστήρια εμπορευμάτων

Ένα τεράστιο κομμάτι του πετρελαίου δεν αγοράζεται για άμεση χρήση, αλλά με τη μορφή «συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης» (futures) στα χρηματιστήρια (π.χ. στο ICE στο Λονδίνο ή στο NYMEX στη Νέα Υόρκη).

Επενδυτές, hedge funds και κερδοσκόποι ποντάρουν στο αν η τιμή θα ανέβει ή θα πέσει στους επόμενους μήνες, δημιουργώντας συχνά έντονη μεταβλητότητα (volatility) που δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματική, φυσική ροή του πετρελαίου εκείνης της στιγμής.

Όταν αλλάζει η διεθνής τιμή του Brent, τα ελληνικά διυλιστήρια αγοράζουν με τις νέες τιμές. Στη συνέχεια, διαμορφώνουν την τιμή χονδρικής προς τις εταιρείες εμπορίας και τα πρατήρια.

Στην τελική τιμή που πληρώνουμε στην αντλία, βέβαια, το κόστος του ίδιου του πετρελαίου είναι περίπου το 40-45% — το υπόλοιπο 55-60% είναι σταθεροί φόροι του ελληνικού κράτους (ΕΦΚ και ΦΠΑ).