Σημαντικά κενά ασφαλείας σε πολυτελή αυτοκίνητα που έρχονται από τις ΗΠΑ χωρίς τους απαραίτητους ελέγχους
Φανταστείτε να βλέπετε μπροστά σας μια γυαλισμένη μεταχειρισμένη Porsche με τιμή μόλις 50.000 ευρώ.
Με την πρώτη ματιά μοιάζει με ευκαιρία. Το καλογυαλισμένο αμάξωμα και η δελεαστική τιμή, όμως, μπορεί να κρύβουν ένα πολύ διαφορετικό παρελθόν, όπως αποκαλύπτει πρόσφατο ρεπορτάζ των ερευνητών δημοσιογράφων του ιστότοπου Follow The Money, καθώς τέτοιες "ευκαιρίες" φέρουν μαζί τους ελλειπείς ελέγχους και σημαντικά κενά ασφαλείας, όπως η έλλειψη αερόσακων.
οχημάτων με σοβαρές ζημιές στις ΗΠΑ και στη συνέχεια πέρασαν στην Ευρώπη μέσω εγκληματικών δικτύων, χωρίς να καταβληθούν οι προβλεπόμενοι δασμοί.
Μετά από ορισμένες, συχνά επιφανειακές, επισκευές, τα αυτοκίνητα βγαίνουν ξανά προς πώληση και παρουσιάζονται ως απολύτως νόμιμα μεταχειρισμένα. Μόνο που αρκετά από αυτά δεν θα έπρεπε καν να κυκλοφορούν στους δρόμους και, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο ακόμη και τη ζωή των νέων ιδιοκτητών τους.
Οι εισαγγελείς προειδοποιούν ότι το παράνομο αυτό εμπόριο μεγαλώνει, την ώρα που οι περισσότεροι Ευρωπαίοι καταναλωτές αγνοούν ακόμη την πραγματική έκταση του προβλήματος.
"Το 2023, το 2024 και το 2025 είδαμε αύξηση τέτοιων υποθέσεων", ανέφερε εκπρόσωπος της EPPO στο Follow the Money. "Συνήθως πρόκειται για αυτοκίνητα που δεν είναι κατάλληλα για κυκλοφορία".
1,5 εκατ. αυτοκίνητα από τη Βόρεια Αμερική
Η εισαγωγή τρακαρισμένων αυτοκινήτων έχει εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα κερδοφόρα δραστηριότητα, καθώς με τις εκτιμήσεις της EPPO, από το 2015 έως το 2025 εισήχθησαν στην Ευρώπη έως και 1,5 εκατομμύριο αυτοκίνητα από τη Βόρεια Αμερική.
Τα εγκληματικά δίκτυα δεν άργησαν να αντιληφθούν την ευκαιρία. Το αποτέλεσμα είναι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να χάνουν πλέον δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από απλήρωτους τελωνειακούς δασμούς και ΦΠΑ.
Το μέγεθος της απάτης αποκαλύφθηκε στην υπόθεση που έγινε γνωστή ως "Nimmersatt". Την άνοιξη του 2025 οι ευρωπαϊκές Αρχές εξαπέλυσαν μια τεράστια διασυνοριακή επιχείρηση κατά των κυκλωμάτων που είχαν στήσει το συγκεκριμένο εμπόριο.
Υπό τον συντονισμό των γραφείων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στη Γερμανία και τη Λιθουανία, κινητοποιήθηκαν τουλάχιστον 1.000 αστυνομικοί, φορολογικοί ελεγκτές και τελωνειακοί. Έρευνες πραγματοποιήθηκαν σε 200 σπίτια και επιχειρήσεις σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες, με στόχο αυτό που οι εισαγγελείς περιέγραψαν ως ένα "τεράστιο εγκληματικό δίκτυο που δραστηριοποιούνταν στο λαθρεμπόριο σοβαρά κατεστραμμένων αυτοκινήτων".
Η έρευνα που διεξήχθη είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη δέκα άνθρωποι ατόμων, ενώ ακόμη 18 ύποπτοι προσήχθησαν για ανάκριση. Τον Φεβρουάριο του 2026 ακολούθησε δεύτερο κύμα ερευνών και συλλήψεων στη Λιθουανία, όπου σύμφωνα με τις Αρχές βρισκόταν η βάση της εγκληματικής οργάνωσης.
Από τις δημοπρασίες των ΗΠΑ στους ευρωπαϊκούς δρόμους
Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν και τον τρόπο με τον οποίο είχε στηθεί η "μηχανή". Τα αυτοκίνητα αγοράζονταν σε δημοπρασίες στις ΗΠΑ και στη συνέχεια φορτώνονταν σε πλοία με προορισμό την Ευρώπη. Έμπαιναν στην ήπειρο μέσω μεγάλων λιμανιών, όπως το Ρότερνταμ στην Ολλανδία, η Αμβέρσα στο Βέλγιο, το Μπρεμερχάφεν στη Γερμανία και η Κλαϊπέντα στη Λιθουανία.
Η πραγματική προέλευση και η τιμή αγοράς των οχημάτων κρύβονταν πίσω από ένα δίκτυο εταιρειών-βιτρίνα, οι οποίες εξέδιδαν μεταξύ τους πλαστά τιμολόγια.Με αυτό το κόλπο τα αυτοκίνητα κατέληγαν στη Λιθουανία χωρίς να έχουν πληρωθεί οι προβλεπόμενοι δασμοί και ο ΦΠΑ.
Εκεί άρχιζε το επόμενο στάδιο. Τα τρακαρισμένα οχήματα "μπαλώνονταν", πολλές φορές με επισκευές που ήταν περισσότερο αισθητικές παρά ουσιαστικές. Στη συνέχεια επέστρεφαν στην αγορά σαν να μην είχαν πάθει ποτέ τίποτα.
Τα καλύτερα και ακριβότερα αυτοκίνητα κατευθύνονταν κυρίως στη γερμανική αγορά, ενώ τα μικρότερης αξίας μοντέλα πωλούνταν στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την EPPO, μόνο από τη Λιθουανία πουλήθηκαν με αυτόν τον τρόπο τουλάχιστον 16.500 αυτοκίνητα, συνολικής αξίας 144 εκατ. ευρώ.
Αυτοκίνητα "Φρανκενστάιν" με κολλημένα κομμάτια
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ανησυχητικό κομμάτι της ιστορίας με τις βλάβες να παραμένουν καλά κρυμμένες με αποτέλεσμα ένας ανυποψίαστος οδηγός μπορεί να αγοράσει ένα όχημα που στην πραγματικότητα αποτελεί κίνδυνο για τη ζωή του.
Ανάμεσα στα προβλήματα που έχουν εντοπιστεί είναι η απουσία αερόσακων, αλλά και αμαξώματα φτιαγμένα από τμήματα διαφορετικών αυτοκινήτων που έχουν συγκολληθεί μεταξύ τους.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έκανε δειγματοληπτικό έλεγχο σε πέντε κατασχεμένα αυτοκίνητα. Και κανένα δεν κρίθηκε κατάλληλο για κυκλοφορία. Μάλιστα, οι επιθεωρητές εντόπισαν σοβαρά προβλήματα στους αερόσακους και στο σασί. Επιπλέον, είχαν γίνει παρεμβάσεις στις φορολογικές ταξινομήσεις των οχημάτων, ενώ υπήρχαν ακόμη και εξαρτήματα που ενδεχομένως ήταν κλεμμένα, καθώς δεν μπορούσε να εξακριβωθεί η προέλευσή τους.
Το Ίντερνετ κάνει το πρόβλημα ακόμη μεγαλύτερο
Πολλά από αυτά τα αυτοκίνητα πωλούνται μέσω Διαδικτύου, κάτι που κάνει ακόμη δυσκολότερο να εντοπιστεί η πραγματική τους προέλευση. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους αγοραστές. Ακόμη και τα συνεργεία που καλούνται να ελέγξουν ένα τέτοιο όχημα μπορεί να μη γνωρίζουν ότι έχει υποστεί σοβαρές ζημιές στο παρελθόν και επομένως ότι χρειάζεται πολύ πιο σχολαστικό έλεγχο.
Ένα ακόμη σημαντικό κενό είναι ότι δεν υπάρχει μία ενιαία ευρωπαϊκή βάση δεδομένων για το ιστορικό των οχημάτων.
"Αυτό κάνει πολύ περίπλοκο το να εντοπίσουμε από πού προέρχεται ένα αυτοκίνητο και πού τελικά καταλήγει", εξηγεί εκπρόσωπος της EPPO.
Οι οδηγοί δεν γνωρίζουν τον κίνδυνο
Στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υπάρχει έντονη ανησυχία ότι το κοινό δεν γνωρίζει σχεδόν τίποτα για αυτή τη μορφή εγκλήματος, παρά το γεγονός ότι υπάρχει πραγματικό ζήτημα ασφάλειας.
"Δεν υπάρχει ένας ενιαίος οργανισμός που θα μπορούσε να προειδοποιεί τους καταναλωτές", σημειώνει η EPPO.
Ακόμη και άνθρωποι της ίδιας της αυτοκινητοβιομηχανίας φαίνεται να έχουν περιορισμένη εικόνα για το φαινόμενο.
Ο Jan-Willem van der Linden της Automotive Mobility Europe, μιας ένωσης εμπόρων αυτοκινήτων, ανέφερε ότι ούτε ο ίδιος ούτε οι συνάδελφοί του γνώριζαν την έκταση αυτών των παράνομων πρακτικών.
Για τους νόμιμους εμπόρους, πάντως, υπάρχει το ζήτημα του αθέμιτου ανταγωνισμού. Τα προβληματικά αυτοκίνητα μπορούν να πωλούνται σε πολύ χαμηλότερες τιμές ακριβώς επειδή οι πραγματικές ζημιές τους αποκρύπτονται από τον αγοραστή.
Τα ολλανδικά τελωνεία, απαντώντας σε ερώτηση του Follow the Money, παραδέχθηκαν ότι "σε ορισμένες περιπτώσεις τα απαιτούμενα έγγραφα δεν είναι εντάξει" κατά την εισαγωγή μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, χωρίς όμως να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες για τον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος.
Τι μπορεί να κάνει ο αγοραστής
Μέχρι στιγμής, οι καταναλωτές μπορούν να επιχειρήσουν να ψάξουν μόνοι τους το παρελθόν ενός αυτοκινήτου, χρησιμοποιώντας τον αριθμό πλαισίου του σε ιδιωτικές ιστοσελίδες που συγκεντρώνουν τέτοιου είδους πληροφορίες. Στα νεότερα αυτοκίνητα, πάντως, το "μαγείρεμα" του ιστορικού αναμένεται να γίνει δυσκολότερο.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή καταναλωτική οργάνωση BEUC, από το επόμενο έτος τα καινούργια αυτοκίνητα θα πρέπει υποχρεωτικά να διατηρούν στο λογισμικό τους πληροφορίες σχετικά με προηγούμενους ιδιοκτήτες και επισκευές. Αυτό, όμως, δεν λύνει το πρόβλημα των αυτοκινήτων που βρίσκονται ήδη στους ευρωπαϊκούς δρόμους.
"Για τα εκατομμύρια παλαιότερα αυτοκίνητα, αυτό δεν λύνει το πρόβλημα", επισημαίνει ο Robin Loos της BEUC.
Ένα "τέρας με πολλά κεφάλια"
Οι ΗΠΑ δεν είναι η μοναδική πηγή αυτών των οχημάτων. Τον περασμένο Οκτώβριο η EPPO πραγματοποίησε εφόδους στην Πολωνία εναντίον εγκληματικού δικτύου που εισήγαγε τρακαρισμένα αυτοκίνητα, κυρίως από την Ελβετία.
Η συγκεκριμένη επιχείρηση εκτιμάται ότι αφορούσε περίπου 27.000 οχήματα και ότι προκάλεσε ζημιά άνω των 10 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό της ΕΕ και στα εθνικά δημόσια ταμεία.
Οι εισαγγελείς έχουν μάλιστα συναντήσει το εμπόριο τρακαρισμένων αυτοκινήτων και σε υποθέσεις άλλων εγκληματικών δραστηριοτήτων, από ξέπλυμα χρήματος και δωροδοκίες μέχρι απάτες σε βάρος ασφαλιστικών εταιρειών μέσω στημένων τροχαίων ατυχημάτων.
Έρευνα της γερμανικής εφημερίδας Süddeutsche Zeitung ανέφερε πέρυσι ότι στο εμπόριο εμπλέκεται ακόμη και η ιταλική μαφία, η οποία φέρεται να δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για πολυτελή αυτοκίνητα που χρησιμοποιούνται σε νεκρικές πομπές.
Η ίδια έρευνα ανέφερε επίσης ότι αρκετοί Γερμανοί ελεγκτές οχημάτων έχουν οδηγηθεί τα τελευταία χρόνια στη φυλακή επειδή δέχονταν μίζες για να εγκρίνουν αυτοκίνητα τα οποία ενδεχομένως δεν ήταν καν ασφαλή για κυκλοφορία.
Όσο για την υπόθεση Nimmersatt, οι πρώτοι κατηγορούμενοι αναμένεται να βρεθούν ενώπιον γερμανικού δικαστηρίου αυτό το φθινόπωρο.
Για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, όμως, πρόκειται απλώς για μία μάχη σε έναν πολύ μεγαλύτερο πόλεμο. Το παράνομο εμπόριο τρακαρισμένων αυτοκινήτων έχει αποκτήσει πλέον τέτοια έκταση και πολυπλοκότητα, ώστε ο περιορισμός του γίνεται όλο και δυσκολότερος.
"Αυτό το πρόβλημα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί από μόνο του", προειδοποιεί η EPPO.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου